La secziun Engiadina Bassa dal Club Alpin Svizzer (CAS) ha trais chamonnas chi’s rechattan tuottas in vicinanza da muntognas cuntschaintas: La Chamonna Tuoi es posiziunada sün 2250 meters sur mar in vicinanza dal Piz Buin. Ella vain manada da Dodo Boss. La Chamonna Linard as rechatta sün 2327 meters al pè dal Piz Linard e vain custodida da Heidi Cuonz da Lavin e dad oters commembers dal CAS. La Chamonna Lischana es posiziunada sün 2500 meters tanter il Piz Lischana e’l Piz San Jon. Quista chamonna vain manada da Heinz Enz.

 

Sco cha’l manader da la Chamonna Lischana disch hana registrà ün principi da la stà propcha be mediocar: «Causa l’ora chi d’eira suvent bletscha ed instabila e per part probabelmaing eir pervi da l’olimpiada vaina gnü ün principi da la stagiun debel», disch Enz, «in lügl varana pers in congual cun oters ons var 200 pernottaziuns.» Sco ulteriur motiv per quist regress manzuna’l il franc debel: «Quel varà surmanà quista stà a divers dals giasts svizzers dad ir a l’ester a far gitas in muntogna.» I’l mais avuost sun stattas las frequenzas sülla chamonna congualablas cun oters ons. Accidaints nun haja dat quista stà ingüns i’ls contuorns da la Chamonna Lischana. «Da quist temp pudaina bivgnantar eir ün pêr chatschaders indigens», conclüda Heinz Enz, «e plü tard d’utuon eir amo ün pêr chi fan chatscha da capricorns.» Schi nu vain la naiv avant serran tuottas trais chamonnas in Engiadina Bassa als 21 d’october.

 

Il principi da la stagiun es stat, sco cha Dodo Boss disch, dret bun. Ch’els hajan però gnü ün mais avuost ün pa plü debel co l’on avant causa cha’ls giasts d’oters pajais mancaivan, manzun’la. «Eu m’impaiss cha quai d’eira üna consequenza da l’euro debel, i varan uossa temma da la crisa e spargnaran perquai cun far vacanzas.» 

L’ora instabila da quista stà ha fat fadia eir in Val Tuoi: «Impustüt las sondas e dumengias haja suvent plovü. Nus eschan adüsats d’avair daplüssas frequenzas dürant las fins d’eivnas co cha quai es stat il cas ingon.» Accidaints nun haja dat ingüns i’ls contuorns da la Chamonna Tuoi. Chi’s bada però il müdamaint dal clima, agiundscha Dodo Boss, «la dscheta permanenta chi sdrela ha gnü per consequenza chi’d ha dat quista stà plüssas boudas sün nos territori.» Chatschaders chi pernotteschan illa Chamonna Tuoi esa be d’inrar, da quels chi vegnan in chamonna a mangiar e baiver invezza dret suvent.

 

Eir pella Chamonna Linard es statta quista stà be üna mediocra: «Causa la trid’ora vaina gnü in lügl damain giasts co oters ons», disch Heidi Cuonz, «in avuost esa bainschi gnü ün pa meglder, per cumpensar quist manco però sarà quai stat ün pa tard.» 

Fin la fin d’avuost han ils manaders da la chamonna dombrà 420 pernottaziuns, l’on passà invezza vaivna registrà fin quella jada bundant 600 pernottaziuns. «Per nossa chamonna sun impustüt las fins d’eivna importantas. Scha las previstas da l’ora prognosticheschan trid’ora annulleschan blers dals giasts lur reservaziuns.» Quai es stat il cas eir las duos ultimas fins d’eivna: «Nus vessan gnü la chamonna occupada plainamaing, causa la trid’ora nun es però gnü quasi ingün a pernottar.» 

Illa Chamonna Linard dorma da quist temp be ün chatschader. Ella vain custodida be amo fin la fin da quist’eivna chi vain. Davo es la Chamonna Linard averta fin als 21 october be las fins d’eivna e quai da venderdi fin dumengia.

 

Autor: ANR