Als 28 october han lö in Val Müstair las elecziuns dals rapreschantants dals gremis cumünals. In quel connex ha eir Gabriella Binkert Becchetti da Sta. Maria candidà pel post sco rapreschantanta dal cumün da Sta. Maria i’l cumün fusiunà da la Val Müstair. La suprastanza cumünala dal Cumün da Val Müstair ha però refüsà sia candidatura. Quai cul motiv ch’ella saja la directura da la Biosfera e suottastetta cun quai directamaing a la suprastanza cumünala sco gremi superiur. Uossa as dosta Binkert Becchetti cunter il cumün. Binkert Becchetti lavura in sia funcziun sco directura da la Biosfera, però cun ün contrat da prestaziun ed in ün mandat. Perquai nun accepta ella uossa la decisiun da la suprastanza cumünala. Sch’ella fa ün plont o brich decid’la dürant ils prossems dis. 

Nu gnir tutta sül seri

«Eu am dost pella güstia in nos cumün», disch Gabriella Binkert Becchetti. Chi nu possa bain na esser cha la suprastanza cumünala, la quala candidescha svess eir per las elecziuns, decida chenünas persunas chi pon candidar e chenünas brich. «In Svizra ha mincha persuna chi nun es suottamissa ad avuà o ha inscripziuns i’l attestat da bun deport candidar per gremis politics», disch ella. Ultra da quai argumentescha Binkert Becchetti ch’ella saja impiegada pro’l cumün cun ün contrat da prestaziun ed in ün mandat. Ella paja – sur si’aigna firma – svess la chascha da pensiun e las prestaziuns socialas obligatorias uschè cha’l cumün spargna quels cuosts. «Perquai nu sun eu neir üna ’impiegada stabla’ dal cumün», intun’la. Il punct cardinal es per ella però la frasa ch’ella ha let sül fögl cha la suprastanza cumünala ha protramiss in tuot las chasadas da la Val. «Là staja scrit, ch’eu nu possa candidar perquai cha sco directura da la Biosfera saja impiegada dal cumün e perquai na elegibla», citesch’la. Cha da quellas frasas nu toccan sün ün fögl da candidatura e ch’eir perquai as dost’la. Sco cha Gabriella Binkert Becchetti intuna, vess ella davo ün’eventuala elecziun sco rapreschantanta da Sta. Maria i’l Cumün da Val Müstair amo adüna la pussibiltà da reagir. «In cas da conflicts d’interess pudessa dar giò il mandat da la Biosfera», disch ella. Ma cha quai poss’la decider pür davo las elecziuns. In cas ch’ella nu vain eletta füss quella decisiun insoma invana.

La constituziun es pac clera

Las annunzchas chi sun gnüdas inoltradas pro’l Cumün da Val Müstair per l’elecziun da la fin d’avuost sun, sco cha’l president Arno Lamprecht disch, gnüdas tuttas tuottas suot la marella critica. «Nus vain scleri scha las candidaturas as cunfan cun la constituziun cumünala ed avain perfin eir fat adöver dal servezzan giuridic da l’Uffizi pels cumüns dal Chantun Grischun», accentuescha’l. Cha tenor infuormaziuns survgnidas saja per la suprastanza stat evidaint cha Binkert Becchetti suottastetta in sia funcziun sco directura da la Biosfera directamaing a la suprastanza cumünala e ch’ella nu possa perquai candidar per ün ulteriur post cumünal. Ün’otra problematica chi haja stuvü gnir sclerida, impustüt eir sün dumondas da votants , saja statta la candidatura da Carla Peterelli da Sta. Maria, disch il president cumünal dal Cumün da Val Müstair. Ella sta nempe a Sta. Maria e candidescha per rapreschantar i’l Cumün da Val Müstair il cumün da Müstair. Sco cha’l capo declera, saja quai tenor constituziun però legal. Ultra da quai es Peterelli impiegada a l’Ospidal Val Müstair e tenor avis da la populaziun perquai eir impiegada dal Cumün da Val Müstair. «Ils impiegats da l’administraziun da l’ospidal suottastan a la cumischiun, respectivamaing a la direcziun da l’ospidal», disch Lamprecht. Fat esa però cha la survaglianza generala a reguard l’administraziun ed organisaziun da l’ospidal da la Val suottastà a la suprastanza cumünala. «Nossa constituziun cumünala declera davo la fusiun dals cumüns bler – ma tuot nun es forsa declerà uschè bain co chi stess esser per incleger subit ils fats», disch Arno Lamprecht. 

Situaziun pac allegraivla

Sco cha’l president dal Cumün da Val Müstair intuna, nu til plascha la situaziun politica in cumün propcha bain. «Eu vess gnü jent schi nu vess dat problems pro las candidaturas dals gremis politics», disch el. Chi saja però oblig da la suprastanza dal Cumün da Val Mü-stair da render attent a problems e dad infuormar la populaziun a reguard quels. «Nus nu pudain acceptar cha qualchün lavura al istess mumaint in posiziun strategica ed operativa», disch el ed intuna cun quai amo üna vouta il problem da la candidatura da Binkert. Però eir il «rest» da las candidaturas per gremis cumünals es captivant: Pel cumün da Tschierv daja ün cuntracandidat per quel in uffizi. Per Valchava daja ün candidat nouv, per Sta. Maria duos candidats nouvs o forsa perfin trais, scha Gabriella Binkert Becchetti candidescha listess, e per Müstair daja eir ün ulteriur candidat. Pel cussagl da scoula daja quatter nouvs candidats, per la cumischiun da fabrica ün nouv ed eir illa cumischiun sindicatoria candidescha ün nouv candidat. La glista da candidats missa pro a la documainta da votaziun es ün riassunt dals candidats a man dals votants. «La suprastanza cumünala ha cumplettà quella eir cun candidats chi han inoltrà ün pa massa tard lur candidatura», declera Arno Lamprecht. Cun quai cha minchün possa candidar eir amo al di da la votaziun per ün uffizi, nu das-cha tenor el quist agir gnir taxà sco sbagl, dimpersè sco agüd ed act da trasparenza pel votant.

Autura e fotografia: Martina Fontana