L’inizial per finir il monolog

Cun seis text «Contas gadas» ha Viola Cadruvi persvas a la giuria dal Premi Travers e surgni il premi dotà cun 10 000 francs. Uossa po ella finir i’ls prossems mais l’ouvra chi gnarà lura preschantada al public al Festival Travers 2027. «Per mai d’eira bain üna surpraisa cur ch’eu n’ha dudi ch’eu survegna il premi», disch Viola Cadruvi. E quinta lura ch’ella haja pür scrit la saira avant l’ultim termin d’annunzcha il text. «L’idea per quist toc vaiva fingià plü lönch, ma miss sün palperi til n’haja propi pür l’ultima saira chi d’eira amo pussibel.»

Il text premià cul titel «Contas gadas» es scrit in sursilvan – per l’autura chi scrivaiva fin uossa in rumantsch grischun üna premiera. Id es il monolog d’üna duonna in l’età tanter 30 e 40 chi vaiva vairamaing l’impreschiun da viver in üna lai stabla – ma vain lura a savair cha seis hom ha plüssas afferas. «Quai metta in dumonda sia lai, mai eir tuot oters puncts in sia vita», disch Viola Cadruvi, «ella s’ha fabrichada sü i’ls ultims ons üna vita paschaivelmaing burgaisa – e bada lura cha quai d’eira be ün construct.»

A la giuria dal Premi Travers ha il text da Viola Cadruvi persvas cun «üna lingua autentica e contemporana», cun «intensità e tempo». In sia laudatio ha dit Fadrina Hofmann sco rapreschantanta da la giuria cha «la reflexiun intima davart la situaziun persunala piglia vias e stortas surprendentas». E cha persvas haja il text eir perquai «ch’el permetta vastas pussibiltats da fuormas teatralas in divers settings». 

Cun excepziun d’ün toc da teater ch’ella vaiva scrit per sia lavur da matura, es «Contas gadas» la prüma lavur litterara da Viola Cadruvi previsa pel palc. Uschigliö ha ella scrit prosa – raquints cuorts ed ün roman – columnas e scenaris. «Scha la lavur vi d’ün text pel palc as disferenzchescha da quai, nu saja amo», disch l’autura, «ma il plü flot es chi scrouda la lavur stantusa da correctorat e lectorat minuzius chi’d es necessaria pro üna publicaziun sün palperi.»

Intant exista pür ün fragmaint dal monolog pel palc ed ün concept per l’ouvra cumplessiva. Grazcha al Premi Travers prevezza Viola Cadruvi da finir il monolog i’ls prossems mais. «Il premi, ils raps – quia significha eir a temp. Alch chi nun es adüna evidaint, schi’s scriva in rumantsch.»

Sia ouvra surdarà Viola Cadruvi lura ad üna redschissura o ün redschissur ed ad üna actura – e quels elavuraran lura il toc teatral per incumbenza da l’Uniun Travers. La premiera es previsa la stà 2027 al Festival Travers a Zuoz. 

text: Michael Steiner/FMR
fotografia: Mayk Wendt